De opleiding Hydrografie
Hydrografen kom je niet veel tegen, maar ze zijn onmisbaar om de zeebodem in beeld te brengen voor de bagger- en offshoreindustrie. Hydrografie is een veelzijdig en afwisselend vak, projectgebonden en vaak met een internationaal tintje. De hogere beroepsopleiding Hydrografie kun je sinds enkele jaren volgen aan het Maritiem Instituut Willem Barentsz. Van 1979 tot 2002 was de opleiding gevestigd aan de Hogeschool van Amsterdam. De schaalvergroting van de HvA was aanleiding om een ander opleidingsinstituut te zoeken. Het aantal afgestudeerden is per jaar 10 tot 15, elk jaar ook enkele meisjes. Een kleine opleiding dus, maar dat betekent dat er veel aandacht voor je is en dat je al gauw het gevoel hebt dat je erbij hoort.
Terschelling vormt een prachtige locatie voor de opleiding, omringd door zout en stromend water. Recent is de Octans aangekocht, ons hydrografische opleidingsschip. Met dat schip zijn we in staat om de vele praktische oefeningen uit te voeren die het de studenten mogelijk maakt om als uitvoerende specialist aan het werk te komen. We vinden het van het grootste belang dat de studenten al vroeg en veel in contact komen met de bedrijven, die dit specialisme nodig hebben.
Het beroepenveld bestaat ruwweg uit drie delen, de baggerwereld, de surveybedrijven en overheidsinstanties, zoals de Rijkswaterstaat. Nederlandse baggerbedrijven voeren werk uit over de hele wereld. Ook in de offshore-industrie ben je meestal aan het werk bij projecten buiten Nederland. Elementen van het beroep zijn, behalve het systematisch meten van de waterdiepte en het bepalen van de structuur van de zeebodem, wrakken zoeken, eilanden aanleggen, pijpleidingen inspecteren en onderwaterconstructies op zijn plaats zetten. Ook op binnenwateren zijn er veel hydrografische metingen nodig. Dus als je internationale loopbaan ten einde zou lopen, dan kun je aan het werk om Nederland te beschermen tegen het water.
Behalve als hogere beroepsopleiding door de Nederlandse overheid, is de opleiding erkend door de International Hydrographic Organization (IHO) en de Fédération Internationale des Géomètres (FIG). Het vakkenpakket kent unieke onderdelen. Studenten krijgen naast wiskunde, natuurkunde en elektronica te maken met coördinatenstelsels, methoden van plaatsbepaling op zee, bijvoorbeeld door GPS, het Global Positioning System, met nauwkeurigheden en beperkingen, opzetten van referentiestations met landmeetkundige methoden en hulpmiddelen, bediening en gebruik van diverse moderne plaatsbepalingssystemen (ook onder water), getij, stromingen, golven. Andere onderwerpen zijn het bepalen van de positie van elektromagnetische, optische en akoestische sensoren, zowel onder als boven water, met vereiste nauwkeurigheden, kalibratie, controle en gebruik van hydrografische meetinstrumenten en de interpretatie van de meetresultaten. De kern van het werk - het in beeld brengen van de zeebodem - bestaat uit meten, rekenen en tekenen. Daarvoor is de computer onmisbaar. Voor meer informatie, zie www.hydrografie.net.
Tekst: ir. R.E van Ree