Bijeenkomst CyREN-jeugd over de risico’s van online seks door jongeren
In het Dominicanenklooster in Zwolle vond op 2 juni 2010 een bijeenkomst plaats over de risico’s van online seks voor jongeren. Een concrete aanleiding voor dit thema is de strafbaarstelling van grooming vanaf 1 januari 2010. Grooming staat voor het online bewust benaderen èn verleiden van minderjarigen met als uiteindelijk doel het plegen van seksuele handelingen (art. 248e Sr). De groomer, oftewel de digitale kinderlokker, is een schrikbeeld voor ouders en – wellicht in mindere mate – ook voor jongeren. Maar wie is nu die digitale kinderlokker? Wat zijn feiten en wat is fictie? Wat is de rol van de jongere zelf? Zijn zij kwetsbare en weerloze slachtoffers van manipulatieve, kwaadwillende daders of is de interactie tussen dader en slachtoffer helemaal niet zo zwart-wit en is er sprake van een complexe wisselwerking tussen de dader en het slachtoffer? En zeker niet onbelangrijk: wat kan de politie doen om de digitale kinderlokker op te sporen en aan te pakken?
Al deze vragen kwamen aan bod tijdens de bijeenkomst van het CyREN-jeugd netwerk. Dit netwerk bestaat uit mensen uit allerlei beroepsgroepen, organisaties en onderzoeksinstituten die zich professioneel bezighouden met het bevorderen van de veiligheid van jongeren in cyberspace. CyREN-jeugd is door het lectoraat Cybersafety opgericht in het verlengde van een vierjarig onderzoeksprogramma naar online risico’s voor jongeren. Tijdens de geslaagde bijeenkomst stonden netwerken en kennisuitwisseling centraal. In totaal bezochten ongeveer 40 geïnteresseerden de bijeenkomst. De politie was ruim vertegenwoordigd met mensen die werken bij de regiokorpsen, het KLPD en het Programmabureau Aanpak Cybercrime. Daarnaast waren er ook mensen van Stichting Mijn Kind Online, het Meldpunt Kinderporno op Internet, de Raad voor Kinderbescherming, het Bureau Nationaal Rapporteur Mensenhandel en de Rutgers Nisso Groep.
Tijdens de bijeenkomst presenteerde drs. Joyce Kerstens de voorlopige resultaten van een internationaal literatuuronderzoek naar de potentiële risico’s van online seksuele activiteiten voor jongeren. Zij benadrukte dat het van belang is om ‘mythen’ en ‘feiten’ rond de gevaren van online seksuele activiteiten voor jongeren scherp te scheiden. De media lijken namelijk een zorgwekkender beeld van deze gevaren te schetsen dan daadwerkelijk het geval is. Volgens Joyce Kerstens is daarnaast de rol van jongeren als dader in plaats van als slachtoffer van seksuele delicten nog onvoldoende onderzocht.
Vervolgens hield Boudewijn Mayeur, coördinator van het kantoor digitale impulsen bij politie Limburg-Zuid, een interactieve presentatie over de mogelijkheden van internetsurveillance voor de politie. Hij deelde zijn ervaringen over het surveilleren in Habbo Hotel, een populaire virtuele wereld onder jongeren, met het publiek. Zijn boodschap is dat vooral met het signaleren van online gevaren en het adviseren over online risico’s door de politie winst valt te behalen.
Tot slot schetste dr. Simone van der Hof (Universiteit Tilburg) het juridische kader omtrent opsporing in cyberspace. Ondanks het bestaande juridische kader, blijkt het in de praktijk lastig te bepalen welke bevoegdheden opsporingsinstanties mogen benutten in de online wereld. Haar presentatie leidde tot een levendige discussie onder de aanwezigen.
De middag lichtte een tipje van de sluier op over de uitdagingen, maar ook over de mogelijkheden voor professionals om in de praktijk van alledag adequaat om te gaan met online seksuele risico’s voor jongeren. Dat de bijeenkomst voor mensen uit de praktijk en onderzoek zinvol was, bleek uit het feit dat iedereen na afloop van de drie presentaties nog geruime tijd met elkaar bleef napraten om informatie uit te wisselen en contacten te leggen. Al met al droeg de bijeenkomst bij aan de doelstelling van CyREN-jeugd: het bij elkaar brengen van mensen en organisaties die zich inspannen voor -, en kennis delen over een veilige online wereld.